Press Release

December 30, Varanasi, India.

The Nepal-India Chamber of Commerce & Industry (NCCI) in association with Nepal Tourism Board, Buddha Air organized an event “Nepal Varanasi Roadshow” at The Clark Varanasi Hotel in Varanasi India.   The Roadshow aims to promote Nepalese Tourism inviting more tourists from India. 

In Nepal-India relations, various dynamics are considered to be instrumental. Nepal and India share deep cultural, spiritual, and historical ties, particularly through religious tourism. The sacred Shiva Circuit (Pashupatinath, Muktinath, Kedarnath, Banaras connection), Buddhist Circuit (Lumbini, Bodh Gaya, Kushinagar, Sarnath), and Sikh Circuit represent a natural spiritual and tourism bridge between the two countries.

Despite these shared heritage links, Nepal has not fully tapped into the vast Indian outbound tourism market. India remains Nepal’s largest source of tourist arrivals, but the potential to attract higher numbers, longer stays, and repeat visits remains significant.

Recent data shows that Nepal welcomed approximately 1.15 million tourists in 2024, reflecting a gradual recovery of the country’s tourism industry in the post–COVID-19 period. However, arrivals from India recorded a slight decline. According to the latest data released by the Nepal Tourism Board (NTB), a total of 1,147,567 foreign visitors entered Nepal by air in the period of January to December 2024, representing an 8.8 percent increase compared to 1,014,817 visitors in 2023. Despite the overall growth in international arrivals, the number of Indian tourists decreased by 0.68 percent as NTB data shows that 317,773 Indian tourists visited Nepal by air in 2024, down from 319,936 in the year 2023.

Although the government had set a target of welcoming 1.6 million tourists in 2024, actual arrivals fell short of this goal. While the tourism industry has largely recovered from the downturn experienced during the COVID-19 pandemic, there remains a need to attract more visitors in the coming years.

Promotional initiatives such as the Nepal Varanasi roadshow in India are expected to play a key role in boosting pilgrimage tourism. The campaign aims to encourage Hindu pilgrims to include Nepal in the Char Dham Yatra by visiting Pashupatinath Temple. Similarly, to start the Buddhist pilgrimage from Lumbini as the birth place of Gautam Bhddha would also contribute significantly to promote Buddhist pilgrimage tourism in Nepal. The Varanasi roadshow is therefore seen as an important step toward attracting more Indian tourists to Nepal in the days ahead.

Vice President of NICCI Mr. Kunal Kayal highlighted the bond between Nepal and India as it is not merely defined by geography or commerce; it is anchored in shared reverence connecting to both Kashi Vishwanath in Varanasi and Pashupatinath in Kathmandu. Mr. Kayal further stressed that these are not just two temples; they are two ends of a single sacred thread that has united our people for centuries. Mr. Kayal further added that our spiritual geography goes even deeper as we are the custodians of the Buddhist Circuit, tracing the footsteps of the Enlightened One from his birthplace in Lumbini to his first sermon in Sarnath. We are also linked by the Sikh Circuit, honoring the travels of Guru Nanak Dev Ji through the Himalayas and the plains. Whether it is the dip in the Ganges or in Bagmati, our cultures have always mirrored one another.

Highlighting the objective of the roadshow Mr. Kayal opined that "Our goal today is to transform these ancient routes into a modern, seamless "Religious and Spiritual Circuit." We want to ensure that a devotee who wakes up to the Aarti in Kashi can easily envision- and access- their next prayers in the shadows of the Himalayas at Pashupatinath.

Immediate Past President of Nepal-India Chamber of Commerce & Industry (NICCI) Mrs. Shreejana Rana gave her insightful presentation on the five religious circuits between Nepal and India which has been covered in the Coffee Table Book “Religious and Spiritual Circuits-Nepal and India” which was also launched at the roadshow in Varanasi today.

Officiating Director of Nepal Tourism Board Mr. Sunil Sharma highlighted through his presentation that the international tourists including Indian tourists should visit Nepal to “see it, feel it where the time stops”. Mr. Sharma further elaborated about Nepal by presenting three words – Mystery, History and Hospitality- in Nepal, there is mystery, when there is mystery there is history and when there is history there is hospitality and that is what Nepal is about, that is why the international tourists should visit Nepal. 

Keynote Speaker of the roadshow Mr. Binod Kumar Chaudhary highlighted the possibilities and offerings of Nepal which is very much rare in any other countries and that is what we have to promote. Whether it is religious and spirituality, beauty of nature, scenic panoramic view of mountains, lakes, wildlife, weather and above all the people who are very much welcoming, all these specialties Nepal has and that is our real strength to become an economically stronger nation.

Executive Committee Member of NICCI Mr. Shashi Kant Agrawal delivered a valedictory remark highlighting the Nepal Varanasi Roadshow as it is NICCI’s first ever organized event outside Nepal aiming the connect people from India and Nepal through pilgrimage tourism and NICCI will be looking even more events in future and put its efforts in connecting people to people through pilgrimage and other tourism and joint economic initiations. 

‘नेपाल–वाराणसी रोडशो” आज सम्पन्न

डिसेम्बर ३०, वाराणसी, भारत ।

नेपाल–भारत उद्योग वाणिज्य संघ (निक्की)ले नेपाल पर्यटन बोर्ड र बुद्ध एयरको सहकार्यमा भारतको वाराणसीस्थित द क्लार्क वाराणसी होटलमा ‘‘नेपाल–वाराणसी रोडशो” कार्यक्रम आयोजना गर्यो । यस रोडशोको उद्देश्य भारतबाट नेपालमा थप पर्यटकहरू आकर्षित गर्दै नेपाली पर्यटन प्रवद्र्धन गर्नु रहेको थियो ।

नेपाल–भारत सम्बन्धका विभिन्न आयामहरू महत्वपूर्ण मानिन्छन् । विशेषगरी धार्मिक पर्यटनका माध्यमबाट नेपाल र भारतबीच गहिरो सांस्कृतिक, आध्यात्मिक तथा ऐतिहासिक सम्बन्ध रहेको छ । पवित्र शिव सर्किट (पशुपतिनाथ, मुक्तिनाथ, केदारनाथ, बनारस) बौद्ध सर्किट (लुम्बिनी, बोधगया, कुशीनगर, सारनाथ) तथा सिख सर्किटले यी दुई देशबीच प्राकृतिक आध्यात्मिक र पर्यटन पुलको रूपमा काम गरेका छन् ।

यस्ता साझा सांस्कृतिक तथा धार्मिक सम्पदाका बाबजुद पनि नेपालले भारतको विशाल बाह्य पर्यटन बजारको पूर्ण उपयोग गर्न सकेको छैन । भारत नेपालका लागि पर्यटक आगमनको सबैभन्दा ठूलो स्रोत भए तापनि उच्च संख्यामा पर्यटक भिœयाउने, लामो समयसम्मको बसाइ र पुनः भ्रमण गराउने सम्भावना अझै उल्लेखनीय रूपमा बा“की नै छन् ।

हालैको तथ्यांकअनुसार सन् २०२४ मा नेपालले करिब ११.५ लाख पर्यटकलाई स्वागत गरेको छ, जसले कोभिड–१९ पछिको अवधिमा नेपालको पर्यटन उद्योग क्रमशः पुनःस्थापित हु“दै गएको देखाउ“छ । यद्यपि भारतबाट आउने पर्यटकको संख्यामा भने केही गिरावट देखिएको छ । नेपाल पर्यटन बोर्ड (एनटीबी) द्वारा सार्वजनिक गरिएको पछिल्लो तथ्यांकअनुसार जनवरीदेखि डिसेम्बर २०२४ सम्मको अवधिमा हवाई मार्गबाट कुल ११,४७,५६७ विदेशी पर्यटक नेपाल प्रवेश गरेका छन्, जुन सन् २०२३ को १०,१४,८१७ को तुलनामा ८.८ प्रतिशतले वृद्धि हो । समग्र अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटक आगमनमा वृद्धि भए तापनि भारतीय पर्यटकको संख्या ०.६८ प्रतिशतले घटेको छ । पर्यटन बोर्डको तथ्यांक अनुसार सन् २०२४ मा हवाई मार्गबाट ३,१७,७७३ भारतीय पर्यटक नेपाल आएका थिए, जुन सन् २०२३ मा ३,१९,९३६ थियो ।

सरकारले सन् २०२४ मा १६ लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्य राखे पनि वास्तविक आगमन सो लक्ष्यभन्दा कम रह्यो । कोभिड–१९ महामारीका कारण आएको गिरावटबाट पर्यटन उद्योग प्रायः पुनःस्थापित भए पनि आगामी वर्षहरूमा थप पर्यटक आकर्षित गर्न अझै प्रयास आवश्यक देखिन्छ ।

भारतमा आयोजना गरिएको नेपाल–वाराणसी रोडशो जस्ता प्रवद्र्धनात्मक पहलहरूले धार्मिक पर्यटन प्रवद्र्धनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ । यस अभियानले हिन्दू धार्मिक तीर्थयात्रीहरूलाई पशुपतिनाथ मन्दिर दर्शनसहित चारधाम यात्रामा नेपाललाई समावेश गर्न प्रोत्साहित गर्ने लक्ष्य राखेको छ। त्यसैगरी गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनीबाट बौद्ध तीर्थयात्रा सुरु गर्ने पहलले नेपालमा बौद्ध धार्मिक तीर्थ पर्यटन प्रवद्र्धनमा उल्लेखनीय योगदान र्पुयाउने विश्वास गरिएको छ। यस कारण वाराणसी रोडशोलाई आगामी दिनहरूमा भारतबाट थप पर्यटक नेपाल भित्र्याउने दिशामा महत्वपूर्ण कदमको रूपमा हेरिएको छ ।

नेपाल–भारत उद्योग वाणिज्य संघ (निक्की)का उपाध्यक्ष कुणाल कयालले नेपाल र भारतबीचको सम्बन्ध केवल भूगोल वा व्यापारमा सीमित नभई वाराणसीको काशी विश्वनाथ र काठमाडौंको पशुपतिनाथलाई जोड्ने साझा आस्थामा आधारित रहेको उल्लेख गर्नुभयो । उहांले यी दुई मन्दिर केवल दुई धार्मिक स्थल मात्र नभई शताब्दीयौंदेखि जनतालाई एकताबद्ध गर्दै आएको एउटै पवित्र सूत्रका दुई छेउ भएको बताउनुभयो । उहांले थप भन्नुभयो कि हाम्रो आध्यात्मिक भौगोलिक सम्बन्ध अझ गहिरो छ, किनकि हामी बौद्ध सर्किटका संरक्षक हौं, जसले लुम्बिनीस्थित जन्मस्थलदेखि सारनाथमा पहिलो उपदेशसम्म बुद्धका पदचिन्ह पछ्याउंछ । त्यस्तै, गुरु नानक देवजीको हिमालयदेखि मैदानसम्मका यात्रालाई सम्मान गर्ने सिख सर्किटमार्फत पनि हामी जोडिएका छौं । चाहे गंगामा स्नान होस् वा बागमतीमा, हाम्रा संस्कृतिहरू सधैं एक–अर्काको प्रतिबिम्ब बनेका छन् ।

रोडशोको उद्देश्य स्पष्ट पार्दै उपाध्यक्ष कयालले भन्नुभयो कि आजको हाम्रो लक्ष्य यी प्राचीन मार्गहरूलाई आधुनिक, सहज धार्मिक तथा आध्यात्मिक सर्किट मा रूपान्तरण गर्नु हो । काशीमा बिहान सुरु गर्ने आरतीसंगै भक्तजनले सहजै हिमालयको काखमा रहेको पशुपतिनाथमा आफ्नो अर्र्काे प्रार्थनाको कल्पना गर्न र त्यहां पुग्न सकून् भन्ने हाम्रो चाहना हो ।

नेपाल–भारत उद्योग वाणिज्य संघ (निक्की)का पूर्व अध्यक्ष श्रीमती श्रीजना राणाले नेपाल र भारतबीचका पांच धार्मिक सर्किटबारे आफ्नो महत्वपूर्ण प्रस्तुति दिनुभयो। यी सर्किटहरू ‘‘रिलिजियस एण्ड स्पिरिच्युएल सर्किट, नेपाल एण्ड इण्डिया” नामक कफी टेबल बुकमा समेटिएका छन् जुन आज वाराणसी रोडशोमै विमोचन पनि गरियो ।

नेपाल पर्यटन बोर्डका कार्यवाहक निर्देशक श्री सुनील शर्माले आफ्नो प्रस्तुतिमार्फत भारतीयसहित अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकहरूले नेपा ‘‘हेर्न, महसुस गर्न – जहां समय रोकिन्छ” भन्ने हरफका साथ नेपाल कीन भ्रमण गर्ने भन्ने वारे चर्चा गर्नु भयो । उहांले नेपाललाई तीन शब्दमा व्याख्या गर्नुभयो – रहस्य, इतिहास र आतिथ्यता । जहां रहस्य हुन्छ, त्यहां इतिहास हुन्छ, र जहां इतिहास हुन्छ, त्यहां आतिथ्यता हुन्छ र  यही नै नेपालको पहिचान भएको र यही कारण अन्तर्राष्ट्रिय पर्यटकहरूले नेपाल भ्रमण गर्नुपर्ने उहांले आप्mनो धारणा राख्नुभयो ।

रोडशोका मुख्य वक्ता श्री बिनोद कुमार चौधरीले नेपालमा रहेका त्यस्ता सम्भावना र विशेषताहरूको चर्चा गर्नुभयो, जुन अन्य अन्य धेरै देशहरुमा दुर्लभ छन् । धार्मिक तथा आध्यात्मिक पक्ष, प्राकृतिक सौन्दर्य, हिमाल, ताल, वन्यजन्तु, मौसम र सबैभन्दा महत्वपूर्ण अतिथि सत्कारमा अग्रणी नेपाली जनता – यी सबै नेपालका विशेषता भएको र यही हाम्रो वास्तविक शक्तिको रुपमा रहेको र यसैको बलबुत्तामा  देशलाई आर्थिक रूपमा सशक्त बनाउन सकिने उहां बताउनुभयो ।

नेपाल–भारत उद्योग वाणिज्य संघ (निक्की)का कार्यकारिणी समिति सदस्य श्री शशी कान्त अग्रवालले समापन मन्तव्य दिंदै नेपाल–वाराणसी रोडशोलाई संघले नेपाल बाहिर पहिलो पटक आयोजना गरेको कार्यक्रम भएको उल्लेख गर्नुभयो । यस कार्यक्रमको उद्देश्य तीर्थ पर्यटनमार्फत नेपाल र भारतका जनतालाई जोड्नु रहेको र भविष्यमा यस्ता थप कार्यक्रम आयोजना गर्दै तीर्थ, पर्यटन तथा संयुक्त आर्थिक पहलमार्फत जन–जनबीचको सम्बन्ध अझ बलियो बनाउने उहंँले बताउनुभयो ।